Open Access 28 травня 2026

Трансформація цінностей добробуту в умовах цифрових та воєнних викликів

Отримано 04.12.2025
Доопрацьовано 30.03.2026
Прийнято 28.05.2026
Опубліковано 30.06.2026

Анотація

Повномасштабне вторгнення Російської Федерації в Україну 24 лютого 2022 року загострило проблему не лише фізичного виживання, а й збереження психічного здоров’я та зміцнення психологічної резильєнтності населення. Кіберпростір, ставши одним з основних каналів отримання інформації, водночас посилив ризики медіатравматизації та інфодемії, що зумовлює потребу в нових механізмах психологічного самозахисту. Метою статті був аналіз динаміки зміщень ціннісних орієнтирів добробуту в умовах цифровізації українського суспільства часів війни та теоретичне обґрунтування й емпірична верифікація «Моделі суб’єктної регуляції добробуту» як відповіді на виклики сучасного українського кіберпростору. У дослідженні застосовано комплексний підхід із аналізом вторинних даних (World Happiness Report), великих даних пошукових запитів (Google BigQuery 2022-2025), медіа-заголовків (Istio) та емпіричних методів (шкала К.Ріфф, BASIC Ph, PERMA-Profiler). Дослідження охопило близько 5 000 осіб, включно з педагогами прифронтових територій, та проводилося у два етапи: масове опитування (N = 4 843) і поглиблений аналіз евдемонічного добробуту (N = 300). Виявлено, що викладачі ВНЗ та вчителі демонструють високі показники «Управління середовищем» та «Цілей у житті» – 80 %, а загальний рівень добробуту за PERMA-Profiler – 7,8/10. Доведено, що традиційні моделі добробуту трансформуються в активну евдемонічну стратегію життєтворення. Виявлено еволюцію копінг-стратегій населення: від шокової адаптації до запиту на автономію та нові знання. Верифіковано «Модель суб’єктної регуляції добробуту», де «аксіологічний якір» (Гідність та Сенс) виступає базовим стабілізатором психіки. Встановлено, що професійна реалізація освітян у прифронтовій зоні є формою суб’єктного спротиву. Практичне значення полягає у можливості впровадження моделі субʼєктної регуляції добробуту в системи профілактичної психоедукації та психологічної реабілітації українців, зокрема освітян

цифровізація, масмедіа медіатравма суб’єктна регуляція життєтворення ціннісні орієнтири резильєнтність

Використані джерела

  1. American Psychological Association. (2017). Ethical principles of psychologists and code of conduct. Retrieved from https://www.apa.org/ethics/code.
  2. Bohdan, O. (2024a). Mass media influence on the value orientations of happiness and well-being of Ukrainians. Image of the Modern Educator, 6(219), 16-22. doi: 10.33272/2522-9729-2024-6(219)-16-22.
  3. Bohdan, O. (2024b). Strategies for psychological well-being of Ukrainians in interaction with coping strategies in war conditions. Problems of Political Psychology, 16(30), 60-83. doi: 10.33120/popp-Vol16- Year2024-164.
  4. Bohdan, O.L. (2025). Value orientations of humanism, unity, and well-being. In L.A. Naidionova (Ed.), Media psychological strategies for digital transformation of society and education in war conditions (pp. 115-142). Kyiv: Institute of Social and Political Psychology of National Academy of Pedagogical Sciences of Ukraine.
  5. Frankl, V.E. (1946). Man’s search for meaning. Boston: Beacon Press.
  6. Harward, D.W. (Ed.). (2016). Well-being and higher education: A strategy for change and the realization of education’s greater purposes. Washington: Bringing Theory to Practice.
  7. Kruger, P.S. (2010). Wellbeing – the five essential elements. Applied Research in Quality of Life, 6, 325-328. doi: 10.1007/s11482-010-9127-1.
  8. Kušen, E., & Strembeck, M. (2023). The effects of multiple exposure to highly emotional social media content during the early stages of the 2022 war in Ukraine. SN Computer Science, 4, article number 663. doi: 10.1007/ s42979-023-02080-w.
  9. Lahad, M. (2016). From victim to victor: The development of the BASIC PH model of coping and resiliency. Traumatology: An International Journal, 23(1), 27-34. doi: 10.1037/trm0000105.
  10. Lahad, M., Shacham, M., & Ayalon, O. (2012). The BASIC Ph model of coping and resiliency: Theory, research and cross-cultural application. London: Jessica Kingsley Publishers.
  11. Malecki, W.P., Bilandzic, H., Kowal, M., & Sorokowski, P. (2023). Media experiences during the Ukraine war and their relationships with distress, anxiety, and resilience. Journal of Psychiatric Research, 165, 273-281. doi: 10.1016/j.jpsychires.2023.07.037.
  12. Naidionov, M.I., Hryhorovska, L.V., & Naidionova, L.A. (2024). Attitude towards media as a component of life quality in a media-technological society: A reflexive analysis. Journal of Contemporary Psychology, 1, 88-98.doi: 10.26661/2310-4368/2024-1-10.
  13. Naidionova, L. (2022). Media psychology of war as a basis for conceptual transformations of media education: From media trauma to trauma-informed practices. Problems of Political Psychology, 12(26), 173-197. doi: 10.33120/popp-vol26-year2022-109.
  14. Naidionova, L., & Naidionov, M. (2024). The concept of digital media education: Justifying the need for changes in long-term war conditions. Problems of Political Psychology, 15(29), 96-135. doi: 10.33120/poppvol15-year2024-154.
  15. Rath, T., & Harter, J. (2010). Wellbeing: The five essential elements. Retrieved from https://www.gallup.com/ workplace/237020/five-essential-elements.aspx.
  16. Ryff, C. (2017). Eudaimonic well-being, inequality, and health: Recent findings and future directions. International Review of Economics, 64, 159-178. doi: 10.1007/s12232-017-0277-4.
  17. Scharbert, J., et al. (2024). Psychological well-being in Europe after the outbreak of war in Ukraine. Nature Communications, 15, article number 1202. doi: 10.1038/s41467-024-44693-6.
  18. Seligman, M. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. New York: Atria Books.
  19. Semantic text analysis online. (n.d.). Retrieved from https://istio.com/uk/text/analyz#google_vignette.
  20. Tang, Y.-Y., Tang, R., & Gross, J.J. (2019). Promoting psychological well-being through an evidence-based mindfulness training program. Frontiers in Human Neuroscience, 13, article number 237. doi: 10.3389/ fnhum.2019.00237.
  21. Tov, W. (2018). Well-being concepts and components. In E. Diener, S. Oishi & L. Tay (Eds.), Handbook of wellbeing (pp. 43-57). Salt Lake City: Noba Scholar.
  22. Tytarenko, T. (2017). Happiness, health, well-being: Reaching the unreachable. In Perspectives on the psychological well-being of a person (pp. 7-11). Kyiv: ISPP.
  23. Tytarenko, T.M. (2018). Ways of increasing the psychological well-being of a person who survived trauma. Psychology: Theory and Practice, 1(1), 112-119. doi: 10.31339/2617-9598-2018-1(1)-112-119.
  24. Tytarenko, T.M. (2024). My future depends on me: Practices of healthy communication in military and post-war conditions. Kropyvnytskyy: Imeks-LTD.
  25. World happiness report. (2026). Retrieved from  https://www.gallup.com/analytics/349487/world-happinessreport.aspx.

ЦИТУВАТИ

Bohdan, O. (2026). Трансформація цінностей добробуту в умовах цифрових та воєнних викликів. Scientific Studios on Social and Political Psychology, 32(1), 53-62. https://doi.org/10.61727/sssppj/1.2026.53

Введіть пошуковий запит...