Open Access 28 травня 2026

Висвітлення гуманітарної допомоги Святого Престолу для України в період російсько-української війни у ЗМІ

Отримано 10.10.2025
Доопрацьовано 09.04.2026
Прийнято 28.05.2026
Опубліковано 30.06.2026

Анотація

Метою дослідження було здійснити аналіз медійної репрезентації гуманітарного, духовного та дипломатичного дискурсів Святого Престолу в контексті російсько-української війни. Методологія роботи базувалася на синергії теоретичного аналізу міжнародно-правового статусу Ватикану, методу цільової релевантної вибірки та фрейм-аналізу масиву публікацій провідних світових та вітчизняних медіаресурсів (2016-2026), а також структурно-функціонального аналізу цифрової присутності Понтифікату в умовах інформаційного протистояння. У межах дослідження встановлено, що медійна репрезентація діяльності Святого Престолу зазнала докорінної парадигмальної трансформації, еволюціонувавши від традиційної філантропії до моделі інституційного реалізму та прагматичної гуманітарної безпеки. Зафіксовано послідовний перехід від абстрактних наративів (універсальної солідарності) до конкретних медійних конструкторів (інфраструктурного партнерства та етики присутності), що дозволило Ватикану функціонувати як оперативний логістичний вузол у подоланні енергетичних та медичних криз в Україні. Виявлено, що цифрова екосистема Понтифікату сприяла формуванню транснаціональних мереж солідарності, проте водночас викрила вразливість релігійного контенту до алгоритмічної деконтекстуалізації та інструменталізації в межах інформаційних воєн. Доведено, що стратегія позитивної нейтральності легітимізується у медіа через вузькоспеціалізовану медіацію (репатріація дітей, обмін полоненими), що гармонізує релігійну етику з вимогами відновлення міжнародного правопорядку та підтримкою української формули миру. Висновки підтвердили, що функціювання Ватикану як глобального морального арбітра в умовах багатополярності залежить від здатності конвертувати духовний авторитет у верифіковані інфраструктурні результати. Практичне значення результатів дослідження полягає у можливості їх використання фахівцями з міжнародних відносин, релігієзнавцями та медіааналітиками для розробки стратегій нейтралізації деструктивних інформаційних впливів та оптимізації комунікації між релігійними інституціями і світським суспільством у кризові періоди

позитивна нейтральність медіаресурс соціальна солідарність інституційний реалізм цифрова екосистема медіація

Використані джерела

  1. Altam, S., & DKokane, G. (2023). White privilege in times of war: Media narratives of the conflict in Ukraine. South Asian Journal of Social Sciences and Humanities, 4(2), 151-164. doi: 10.48165/sajssh.2023.4209.
  2. Braslavsky, D. (2023). The Pope’s envoy went to the USA to discuss the war in Ukraine. Retrieved from https://www. rbc.ua/rus/news/poslannik-papi-rimskogo-virushiv-ssha-obgovorennya-1689613938.html.
  3. Brockhaus, Н. (2020). One million people helped in Ukraine by Pope Francis’ charitable project. Retrieved from https://surl.li/hjwjqw.
  4. Brücher, B.B. (2022). War against Ukraine: Humanitarian aid and how much morality can science bear. 4open, 5, article number E3. doi: 10.1051/fopen/2022012.
  5. Bylina, S. (2022). Actions of pope Francis in 2022against the war in Ukraine. Humanitarian Studies History and Pedagogy, 1(2), 60-70. doi: 10.35774/gsip2022.02.060.
  6. Capelli, В. (2025). Pope Leo continues Vatican’s solidarity with Ukraine. Retrieved from https://www.vaticannews. va/en/pope/news/2025-06/aid-solidarity-krajewski-papal-almoner-ukraine.html.
  7. Collins, C. (2025). Pope Leo calls on “Digital Missionaries” to have real friendships, and not focus on “followers”. Retrieved from https://surl.li/coodmy.
  8. Costello, M., & West, D.J. (2022). Concerning the humanitarian crises in Ukraine. Clinical Social Work Journal, 13(2), 7-10. doi: 10.22359/cswhi_13_2_01.
  9. Crowl, J. (2018). How the Vatican’s social media strategy became a surprise success story. Retrieved from https:// surl.li/dlaftl.
  10. Escudero, C. (2024). Media coverage of mediation: Before and during the Russian-Ukrainian War. Horizons of Policy, 15(51), 81-98. doi: 10.35765/hp.2509.
  11. Frich, K. (2024). Vatican advocates neutrality and humanitarian aid in Ukrainian conflict. Retrieved from https:// www.dagens.com/war/vatican-advocates-neutrality-and-humanitarian-aid-in-ukrainian-conflict.
  12. Góra, S. (2025). Pope Francis and the Russian-Ukrainian War (2014-2023). Krakow: Unum Publish House. doi: 10.21906/9788376432601.
  13. Hao, Q. (2023). Using the Russian-Ukrainian war as an example, critically analyze the impact of war-type news and how it is produced, and critically reflect on the results. Journal of Research in Social Science and Humanities, 2(8), 61-67. doi: 10.56397/jrssh.2023.08.08.
  14. Jubilee of Digital Missionaries and Catholic Influencers. (n.d.). Retrieved from https://www.digitalismissio.org/.
  15. Jureńczyk, Ł., Baranowska, A., & Wałdoch, M. (2025). Instrumentalization of Pope Francis’s anti-war discourse in the cognitive warfare of the Russian Federation. Pastoral Psychology. doi: 10.1007/s11089-025-01252-0.
  16. Klischuk, L. (2024). Pope calls for prayers for Ukrainians, as there will be a “difficult winter”. Retrieved from https:// novynarnia.com/2024/11/27/papa-rymskyj-zaklykav-molytysya-za-ukrayincziv-bo-bude-vazhka-zyma/.
  17. Korniawan, R. (2024). Perspective of the Vatican’s peace diplomacy in the region dispute. Global Political Studies Journal, 8(1), 51-69. doi: 10.34010/gpsjournal.v8i1.12826.
  18. Koshiw, І., & Dixon, R. (2025). Could Pope Leo mediate between Russia and Ukraine? Trump thinks so. Retrieved from https://www.washingtonpost.com/world/2025/05/21/pope-leo-russia-ukraine-trump/.
  19. Kostiuk, O. (2024). The Vatican’s position on the Russian-Ukrainian war: An analysis of Pope Francis’ statements. Multiversum. Philosophical Almanac, 1(1(179)), 153-175. doi: 10.35423/2078-8142.2024.1.1.9.
  20. Kotsur, T. (2025). Helping the church in need: 25 million euros to support the church in Ukraine. Retrieved from https://surl.li/xcecyl.
  21. Kotsur, Т. (2021). “Papa for Ukraine”: Medical equipment for a children’s hospital in Mariupol. Retrieved from https://www.vaticannews.va/uk/world/news/2021-02/medychne-obladnannya-dlya-mariupolya.html.
  22. Lateran Pacts. (1929). Retrieved from https://www.uniset.ca/nold/lateran.htm.
  23. Mabille, F. (2023). The Holy See and the war in Ukraine: A look back at the failures of Papa diplomacy. International and Strategic Review, 131(3), 47-57. doi: 10.3917/ris.131.0047.
  24. McElwee, J. (2025). Vatican’s foreign minister discusses Ukraine with Russia’s Lavrov. Retrieved from https://www. reuters.com/world/europe/vaticans-foreign-minister-discusses-ukraine-with-russias-lavrov-2025-04-04/.
  25. McLarren, K. (2023). The silence of the Roman Catholic Church on the Ukraine War. Review of Faith & International Affairs, 22(1), 97-101. doi: 10.1080/15570274.2023.2261711.
  26. Melki, C., & Ritchie, A. (2022). Pope evokes Malta’s welcome of St Paul in migrant appeal. Retrieved from https:// www.rfi.fr/en/pope-evokes-malta-s-welcome-of-st-paul-in-migrant-appeal.
  27. Moreno-Mercado, J.M., & García-Marín, J. (2020). Armed conflicts and media coverage: An approach to supervised machine learning. Convergence Journal of Social Sciences, 27, article number 1. doi: 10.29101/crcs. v27i0.12872.
  28. Nadtoka, H., & Horpynchenko, I. (2025). Vatican’s stance on the Russo-Ukrainian War: Historical background and contemporary situation. Ukrainian Historical Journal, 4, 5-21. doi: 10.15407/uhj2025.04.005.
  29. Pawliszko, J. (2025). Framing the Russian-Ukrainian conflict: The role of metaphor, nominalization, and appraisal in shaping media narratives. GEMA Online Journal of Language Studies, 25(1), 156-175. doi: 10.17576/ gema-2025-2501-09.
  30. Pope Leo XIV appeals for peace in Gaza and Ukraine, and between India and Pakistan. (2026). Retrieved from https://x.com/VaticanNews/status/1921522147744166149.
  31. Pope’s envoy to visit Moscow on peace mission. (2023). Retrieved from https://surl.li/sqotza.
  32. Radio Free Europe. (2023). Pope Francis marks anniversary of “genocide” famine in Ukraine. Retrieved from https:// www.rferl.org/a/tormented-ukraine-holodomor-pope-francis/32700468.html.
  33. Reflection from Pope Leo XIV. (2026). Retrieved from https://www.instagram.com/reel/DW1aGKhjNJc/.
  34. Rodriguez, E.V. (2024). Ukraine and Yemen: A comparative analysis of media treatment. Mediaciones, 20(32), 66-77. doi: 10.26620/uniminuto.mediaciones.20.32.2024.66-77.
  35. Roman Catholic Church in Ukraine. (2024). Cardinal Krajewski on his eighth visit to Ukraine: “I experienced the most powerful retreat in my life”. Retrieved from https://surl.li/dxtxrw.
  36. Roman, N., Young, A., & Perkins, S.C. (2020). Displaced and invisible: Ukrainian refugee crisis coverage in the US, UK, Ukrainian, and Russian newspapers. Negotiation and Conflict Management Research. doi: 10.1111/ ncmr.12193.
  37. Saakov, V. (2023). Pope to send cardinal to help achieve ceasefire in Ukraine. Reprieved from https://www.dw.com/ uk/papa-rimskij-napravit-kardinala-dla-dosagnenna-peremira-v-ukraini/a-65687330.
  38. Shumylo, J. (2023). Caritas internationalis: Effective aid during a year of war. Retrieved from https://www. vaticannews.va/uk/church/news/2023-02/caritas-i-rik-povnomasshtabnoji-vijny-v-ukrajini.html.
  39. Smytsnyuk, P. (2023b). The Catholic response to the Russia-Ukraine war. Analecta of the UCU Theology, 10, 193224. doi: 10.47632/2075-4817-2023-10-193-224.
  40. Smytsnyuk, Р. (2023a). Pope Francis’s humanitarian diplomacy for Ukraine: Between peacemaking and geopolitics. Retrieved from https://talkabout.iclrs.org/2023/08/18/pope-franciss-humanitarian-diplomacy/.
  41. Storoška, M. (2025). Pope Leo XIV and the Holy See in the context of the war in Ukraine. In International scientific-practical conference “The Russia-Ukraine war and the international community’s reaction: Political, legal, and economic dimensions” (рр. 219-234). Riga: Baltija Publishing.
  42. Synchak, B., Ovchar, M., Shevchuk, V., & Tsurina, E. (2023). Media coverage of the peacekeeping activities of Pope Francis’ support of Ukraine in the Russian-Ukrainian Full-Scale War. Occasional Papers on Religion in Eastern Europe, 43(1), 60-76. doi: 10.55221/2693-2148.2401.
  43. Szalajko, K. (2026). Shevchuk: Faith endures as Ukraine’s source of hope as full-scale war marks 4th anniversary. Retrieved from https://surl.lu/qfkabt.
  44. The Pope mentioned Ukraine in his Christmas message and sent 6 million euros for Donbas. (2016). Retrieved from https://surl.li/nmypct.
  45. The Vatican has allocated 16 million euros in two years to people affected by the war in Donbas. (2018). Retrieved from https://surl.lu/clynon.
  46. The Vatican will collect medicine and food for victims of the war in Ukraine. (2022). Retrieved from https:// www.vaticannews.va/uk/vatican-city/news/2022-03/zbirka-u-vatykani-dlya-dopomogy-ukrajini.html.
  47. Thurau, M. (2024). Just war – just peace? Christian voices on the war in Ukraine. Theology and Morality, 19(3(37)), 89-108. doi: 10.14746/tim.2024.37.3.8.
  48. Turenko, V. (2023). Social mission of Orthodox churches in the conditions of 2022 Russian invasion of Ukraine. Occasional Papers on Religion in Eastern Europe, 43(2), article number 3. doi: 10.55221/2693-2148.2405.
  49. Ukrinform. (2023). The Vatican assured that it supports the Ukrainian Peace Formula. Retrieved from https://www. ukrinform.ua/rubric-polytics/3780405-u-vatikani-zapevnili-so-pidtrimuut-ukrainsku-formulu-miru.html.
  50. Ukrinform. (2024). Pope calls for diplomatic end to war in Ukraine. Retrieved from https://www.ukrinform.ua/ rubric-society/3832009-papa-rimskij-zaklikav-do-diplomaticnogo-zaversenna-vijni-v-ukraini.html.
  51. Vatican: Three trucks carrying 80 electricity generators, medical supplies arrived in Fastiv, Kyiv. (2025). Retrieved from https://english.nv.ua/nation/vatican-three-trucks-carrying-80-electricity-generators-medicalsupplies-arrived-in-fastiv-kyiv-50582499.html.
  52. Wilson, F., Moses, J.M., & Umar, B.N. (2023). Media framing of the Russia-Ukraine War by Tass and Ukrinform during the first month of the invasion. Current Trends in Mass Communication, 2(1), 56-66. doi: 10.33140/ ctmc.02.01.04.
  53. Winfield, N., & Novikov, I. (2025). Ukraine asks Vatican to formalize mediation role for return of citizens taken by Russia. Retrieved from https://surl.lu/dtknde.
  54. Zarembo, N. (2023). Vatican’s last attempt: Cardinal Matteo Zuppi leaves for Beijing for talks on Ukraine. Retrieved from https://surl.li/gackop.
  55. Zavadilová, Т. (2023). Vatican’s media strategy on war in Ukraine. Culture Media Theology, 56, 13-24. doi: 10.21697/2023.56.02.

ЦИТУВАТИ

Bereziuk, A. (2026). Висвітлення гуманітарної допомоги Святого Престолу для України в період російсько-української війни у ЗМІ. Scientific Studios on Social and Political Psychology, 32(1), 32-44. https://doi.org/10.61727/sssppj/1.2026.32

Введіть пошуковий запит...